به شهر الكترونيك آستارا خوش آمديد.

روزنامه ايران
روزنامه همشهری
روزنامه جام جم
روزنامه اطلاعات
روزنامه كيهان
روزنامه دنيای اقتصاد
روزنامه سرمايه
روزنامه نوروز
آفتاب يزد
   

 

 

خبرگزاری ايپنا

خبرگزاری ايرنا

خبرگزاری ايسنا

خبرگزاری بازتاب

خبرگزاری فارس

 

 



  چاپ        ارسال به دوست

در گفتگوي اختصاصي تارك خزر با مردم مطرح شد

مردم آستارا از آداب و رسوم شب يلدا مي گويند

در آستانه شب يلدا بلند ترين شب سال، در يك گفتگوي اختصاصي با چندين تن از بزرگان و اقشار مختلف مردم آستارا آداب و رسم اصيل و قديمي شب چله يا به قول آستارايي ها «چيله» مورد بررسي قرار گرفت. در اين گفتگوي صميمانه كه توسط سردبير هفته نامه تارك خزر صورت گرفت بسياري از سنت هاي بعضا فراموش شده شب يلدا در آستارا با دقت از برخي بزرگان و پيش كسوتان فرهنگي اين شهرستان سئوال و تشريح شد تا با هدف احياي هر چه بيشتر اين سنت هاي اصيل و انتقال آن به نسل جوان درج و منتشر شود. اين گفتگوي مردمي بدون هرگونه سانسور يا تلخيصي به ترتيب سن شنوندگان ارائه مي شود:
1- اشرف آقا حريري، چهره ماندگار آستارا، بازنشسته آموزش و پرورش، نماينده سابق آستارا و مولف دو كتاب ارزشمند آستارا در گذرگاه تاريخ و تاريخ آموزش و پرورش آستارا – 86 ساله: شب يلدا به عنوان طولاني ترين شب سال از سال هاي بسيار قديم در ايران با مراسم مختلفي گرامي داشته مي شد. مردم شهرستان آستارا از ديرباز براي شب يلدا احترام ويژه اي قائل بوده و با سنت هاي خاصي آن را برگزار مي كردند كه هنوز نيز به شكل جديدتري برگزار مي شود. مهمترين عامل تغيير برخي سنت هاي شب يلدا رسانه هاي ارتباط جمعي است. در سال هاي گذشته بيشتر اقوام و اعضاي خانواده ها دور بزرگتر ها و ريش سفيدان جمع شده و در يك فضاي گرم و صميمانه طولاني ترين شب سال را با گوش فرا دادن به خاطرات، داستانها، حكايت ها و تجارب بزرگتر ها به صبح رسانده و به نوعي صله رحم مي كردند. ولي اكنون نه تنها در شب يلدا بلكه حتي در يك مهماني ساده نيز فورا تلويزيون ها را روشن مي كنند!
به خاطر دارم هم زمان با اين فضاي گرم و صميمانه از برخي تنقلات مانند آجيل محلي مانند تخم كدو، تختم آفتاب گردان و بادام زميني استفاده مي كردند. هندوانه را بسياري از خانواده ها نمي خريدند بلكه آخرين محصول خود را در وسايلي مانند جيبنت از سقف يا ايوان آويزان كرده و براي شب يلدا نگه مي داشتند. در آن سال ها برخي مواقع در شب يلدا برف هم مي باريد و برخي بزرگتر ها دوشاب را با برف مي خوردند و مي گفتند با اين كار بدن انسان براي فصل سرما آماده مي شود. همچنين انار هم از جمله ميوه هايي بود كه در شب يلدا مورد استفاده قرار مي گرفت و هنوز هم به شكل ديگري مورد استفاده قرار مي گيرد. در مجموع پيش از اين خانواده هاي آستارايي هم به ديد و بازديد ها و هم براي شب يلدا احترام بسيار بيشتري قائل بودند كه اميدوارم مردم قدر اينگونه سنت هاي اصيل ايراني را بيشتر بدانند.
2- اكبر اكسير، شاعر طنز پرداز و سرشناس كشور – دبير بازنشسته - 58 ساله: يلدا تولد نور و روشنايي و يكي از بهترين سنت هاي اصيل و هويت فرهنگي ما ايرانيان به شما مي رود. همنشيني بر سفره نور و شور و شادماني در شب پيروزي نور بر ظلمت از جمله بهترين صله ارحام است كه همسو با سفارش بزرگان ديني برگزار مي شود. آستارايي ها در طولاني ترين شب سال با هندوانه و انار به عنوان سمبل آتش و گرما محفل سرد و زمستاني خود را گرم ساخت و با روشن كردن چراغ هاي نفتي موسوم به لامپا در كنار قرآن مجيد و ديوان حافظ يك شب فراموش نشدني را برگزار مي كردند. گرفتن فال حافظ، اجراي موسيقي محلي، تعريف داستان ها و حكايت هاي قديمي آستارا همزمان با صرف غذاهاي سنتي و شب چره هاي محلي از قبيل شور ازگيل، شور آرمود، قوود، تخم آفتابگردان سياه و سفيد محلي، تخم كدو و لبو از جمله كارهايي بود كه اعضاي خانواده و فاميل در كنار بزرگتر ها انجام مي دادند. برخي خاطرات شب هاي يلدا در عين فقر و نداري شكوه و عظمتي ماندگار داشت. مهمترين خاطره ام از شب يلدا اين بود كه در اكثر سال ها هندوانه شب چله ما سفيد در مي آمد! يكي از مهمترين آرزويم برگزاري همايشي از سوي مسئولين فرهنگي آستارا با هدف احياي برخي سنت هاي اصيل ايراني مانند شب يلداست تا در اين همايش خود مسئولين در كنار پيش كسوتان و بزرگان آستارايي با اجراي عملي سنت هاي ويژه يلدا، شب را به صبح رسانده و نسل امروز بيش از پيش از عمق اصالت و اهميت اين سنت ها آگاه كنند. يك توصيه ايمني: خواهشمندم هنگام خوردن قوود به هيچ وجه لطيفه هاي ريزه ميزه تارك خزر را نخوانيد كه خطر جدي خفگي را به دنبال دارد! اكسير با شعري تحت عنوان«قسمت» به گفتگوي خود پايان داد: هر وقت بحث ازدواج مي شد پدر هندوانه را مثال مي زد
ما مي خنديديم
و مادر از خجالت قرمز مي شد
3- اسداله مهدي بيگ زاده – معمار – 60 ساله: برخي سنت هاي شب يلدا در آستارا هيچ وقت با گذر زمان به فراموشي سپرده نمي شود. هر چند كه برخي از آنها كم رنگ شده ولي هنوز هم مردم حداقل دور بزرگتر خانواده خود جمع و به نوعي صله رحم مي كنند. در شب چله برخي خانواده هاي آستارايي به داماد يا تازه عروس خود هديه مي دهند. تنقلاتي كه در شب چله مورد استفاده آستارايي ها قرار مي گيرد مانند آجيل شكل جديد تري به خود گرفته و هندوانه و انار هم از ساير نقاط كشور به آستارا آورده مي شود اما غذاهايي كه به صورت سنتي براي اين شب پخته مي شود عبارت است از: برخي آش هاي سنتي آستارايي ها مانند تورشولي آش كه هنوز هم در بسياري از خانواده ها تهيه مي شود. 4- اصغر جوادي، كارمند بازنشسته – 58 ساله: اگر تا چند سال پيش خانواده و فاميل دور بزرگتر ها جمع شده و حرف هاي خوب و خاطره و داستان هاي قديمي تعريف مي كردند ولي امروز در شب يلدا خانواده ها دور هم جمع شده و با فيلمبرداري يا تماشاي تلويزيون يا ساير رسانه ها شب چله را برگزار مي كنند! مردم آستارا تا چند سال پيش از تنقلاتي مانند ازگيل و گلابي شور، كدو حلوايي و قلقلي آب پز، قوود و آجيل محلي و ميوه هايي مانند هندوانه و گلابي محلي (خوج) شب هاي چله را به صبح مي رسانند ولي امروز به جاي اين ميوه ها از كيوي و موز و انار ساوه استفاده مي كنند و بجاي تهيه باسترما و آش رشته از سالاد اولويه استفاده مي كنند!
در هر صورت هنوز هم هستند خانواده هايي كه در شب يلدا به صاحب خانه يا داماد و عروس تازه وارد خانواده لباس هديه مي دهند كه اميدوارم تمام سنت هاي اصيل شب چله در آستارا با همت مردم احياء شود. 5- اردشير رحيمي، بازاري – 54 ساله: شب يلدا به عنوان يكي از سنت هاي اصيل ايراني فرصت مناسبي براي دور هم جمع شدن خانواده و فاميل دور ريش سفيدان است كه متأسفانه امروز سرد و بي روح شده در صورتي كه پيش از اين همه دور بزرگتر جمع شده يا شوخي و تفريح مي كردند يا خاطرات شيرين و با مزه خود را تعريف مي كردند. شب يلدا فقط براي خوردن نيست بلكه طرز تهيه تنقلات مانند قوود، آجيل محلي، براني آب پز، ‌و طرز نگهداري برخي ميوه هاي پاييزي مانند گلابي، به، خربزه و هندوانه نيز نشان دهنده برخي سنت هاي اصيل آستارايي است كه اميدوارم به نسل جديد نيز منتقل شود.
6- آذر آساني مقدم، خانه دار و برخي مواقع بازاري – 54 ساله: به دليل طولاني بودن شب يلدا تمام دوستان، آشنايان و اقوامي كه دور بزرگتر جمع مي شوند با تعريف خاطرات شيرين گذشته براي كوچكتر ها، نقل داستان هاي قديمي آستارا و يا گرفتن فال حافظ خود را سرگرم مي كنند كه هنوز نيز در بسياري از خانواده هاي آستارايي رواج دارد. معمولا تنقلات شب چله پس از صرف شام ماهي لونگين و با صرف شور ازگيل و شور آرمود شروع مي شود. ما هنوز هم هندوانه و براني را در جيبنت آويزان مي كنيم و براي شب يلدا نگه مي داريم كه براي بريدن هندوانه چاقو را به بزرگتر فاميل مي دهند. ساير تنقلات شب يلدا مشخص است و نيازي به تكرار انها نمي باشد.
7- شهروز مرادپور، بازاري – 51 ساله: شب يلدا از ديرباز فرصتي بود براي جمع شدن اعضاي خانواده و فاميل دور پدر بزرگ ها و مادر بزرگ ها تا پاي صحبت هاي شيرين و با مزه آنها نشسته و از خاطرات خوب خود در دوران جواني تعريف كنند. در شب چله همه حضار بايد حرف هاي خوب بزنند از تجربه هاي خوب خود براي بچه ها تعريف و حتي براي آنان عيدي هم بدهند. آستارايي هاي قديم اعتقاد دارند كسي كه در شب يلدا هندوانه نخورد در فصل تابستان آينده بيش از حد گرمش خواهد شد و بايد حتما يك قاچ هندوانه خورده و با فصل پاييز وداع كند. آستارايي ها براي شب چله آنقدر تنقلات و خوردني تهيه مي كنند كه ديگر نيازي براي خوردن شام احساس نمي شود! بچه كه بودم يادم مي آيد شب يلدا بوي تخم كدوي بو داده در تمام فضاي خانه مي پيچيد و كمتر كسي پيدا مي شد كه آجيل شب يلدا را از بيرون تهيه كند. هر چند كه امروزه همانند سابق از گلابي و ازگيل شور محلي در خانواده ها خبري نيست ولي بالاخره با خوردن انار ساوه هم مي توان شب طولاني يلدا را به صبح رساند!
8- توكز كوكب نيا، خياط زنانه – 48 ساله: مرحوم پدرم مي گفت به دليل اينكه شب يلدا يكي از شب هاي مهم و سنتي ايرانيان است، بايد همه در اين شب فقط حرف هاي خوب و پربار بزنند. مردم استارا پيش از اين براي برگزاري شب چله بسيار بيشتر از امروز اهميت قائل بودند. بچه كه بودم روزي آمدم خانه و ديدم چند تن از زنان همسايه به خانه ما آمده و براي استفاده از آسياب دستي كه از نوع سنگ بود، صف كشيدند تا قوود درست كنند. قوود يكي از تنقلات اصلي شب چله آستارا بود كه زنان اين شهرستان بعد از شستن و بو دادن گندم، عدس، نخود، تخم كدو، تخم هندوانه، تخم خربزه و غيره آسياب كرده و در شب چله مي خوردند. وقتي اعضاي خانواده و فاميل دور هم جمع مي شدند، افراد بي سواد داستان هاي قديمي تعريف مي كردند و افراد با سواد فال حافظ مي گرفتند. از عصر روز شب يلدا بوي ماهي چولمك بالغي در كل فضاي خانه مي پيچيد و پس از صرف شام از تنقلاتي مانند براني آب پز، دوشاب و تورشولي آش استفاده مي كرديم. كسي ميوه نمي خريد و اكثر مردم از آخرين محصول ميوه هايي مانند گلابي، به و سيب در وسايلي مانند جيبنت نگهداري مي كردند. موضوع مصاحبه شما مرا به ياد خاطرات شيرين دوران كودكي انداخت. اميدوارم روزي همه اين سنت هاي اصيل آستارايي احياء شود.
9- رامين پورحسن، بازاري – 48 ساله: هر كسي آستارايي باشد به خوبي متوجه مي شود كه مردم اين منطقه چقدر براي برگزاري شب چله اهميت قائل هستند. مردم آستارا معتقد هستندطولاني ترين شب سال بايد با گفتن بهترين حرف ها، ذكر بهترين خاطرات و صرف خوشمزه ترين و سنتي ترين غذا هاي آستارايي و در كنار بزرگتر ها بايد برگزار شود تا انسان در تمام ايام سال، زندگي سالم و پربركتي را داشته باشد. خوردن برخي تنقلات مانند آجيل يا ازگيل و آرمود شور تنها بهانه اي براي گذراندن شب طولاني يلدا در كنار بزرگتر هاست ولي خوردن هندوانه در اين شب فلسفه ديگري دارد و آستارايي ها معتقدند كسي كه در شب يلدا هندوانه مي خورد در فصل تابستان آينده از گرماي شديد هوا در امان خواهد بود. بنده هميشه آرزو داشتم مطبوعات محلي در كنار درج گزارشات اداري به ترويج اينگونه سنت هاي اصيل آستارايي نيز بپردازند كه با اين مصاحبه كمي اميدوار شدم!
گزارش و عكس از رسول علي نژاد


١٩:٠٨ - 1390/09/28    /    شماره : ١٨٤٧    /    تعداد نمایش : ٢٥١٣


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




دارندگان روزنامه ، هفته نامه ، ماهنامه و خبرنگاران محترم که دارای کارت خبرنگاری معتبر از مراجع ذیصلاح می باشند می توانند برای قرار دادن اخبار ، مقالات و اطلاعات خود در اين صفحه با مديریت مؤسسه فرهنگی و  هنری شهر باران و یا شرکت   هزاره فن آوری تابان تماس حاصل کنند.

آدرس: خيابان ملت - روبروي مدرسه شهيد نواب صفوي - شركت هزاره فناوري تابان

 

taban@e-astara.com

:Email 

 

تلفن تماس:

5268747-0182   همراه: 09111838110
نام:
ایمیل:

      

نام كاربري :
رمز عبور :

» عضویت «

الحاق آستارا به اردبیل خیال بافی است!
همزمان با سفر رئیس جمهور به استان اردبیل و به رسم سفر هاي گذشته بار دیگر مسئله الحاق آستارا به اردبیل نقل محافل شد! كليد
 ٢٣:٢١ - 1393/06/03 - نظرات : ٠متن کامل >>

اينجا محل تبليغات شماست

 
بازديدکنندگان اين صفحه:: 2671094 | بازديدکنندگان امروز: 448 | کل بازديدکنندگان: 4629633 | زمان بارگزاري صفحه: 0/1563 ثانيه
تمام حقوق مادی و معنوی اين سايت متعلق به شركت هزاره فناوری تابان و مؤسسه شهر باران آستارا می باشد